Produkty najbardziej powiązane ze zwiększonym ryzykiem nowotworów.
Nie oznacza to, że pojedyncze spożycie powoduje raka: chodzi o częste i długotrwałe spożywanie.
1. Przetworzone mięso Najsilniejszy dowód naukowy. Przykłady: parówki kiełbasy boczek szynka peklowana salami Według International Agency for Research on Cancer przetworzone mięso jest sklasyfikowane jako czynnik rakotwórczy grupy 1 (tak jak np. dym tytoniowy – choć oczywiście skala ryzyka jest dużo mniejsza). Najbardziej powiązany z: rakiem jelita grubego.
2. Czerwone mięso w dużych ilościach Przykłady: wołowina wieprzowina jagnięcina Przy częstym spożyciu może zwiększać ryzyko: raka jelita grubego raka trzustki raka prostaty.
3. Mięso grillowane lub mocno przypalone Podczas spalania powstają: HCA (heterocykliczne aminy aromatyczne) PAH (policykliczne węglowodory aromatyczne) Związki te mają działanie rakotwórcze.
4. Alkohol zwiększa ryzyko wielu nowotworów, m.in.: raka piersi raka wątroby raka jelita grubego raka jamy ustnej raka przełyku. Nie ma całkowicie bezpiecznej dawki według World Health Organization.
5. Słodzone napoje Np.: cola napoje energetyczne słodzone soki. Nie działają bezpośrednio rakotwórczo, ale zwiększają: otyłość insulinooporność a te są czynnikami ryzyka nowotworów.
6. Żywność ultra-przetworzona Np.: chipsy gotowe dania fast-food słodkie płatki śniadaniowe. Badania populacyjne pokazują związek z większym ryzykiem kilku nowotworów.
7. Tłuszcze trans Występują w: margarynach utwardzanych tanich wypiekach fast-foodach. Zwiększają stan zapalny w organizmie.
8. Nadmiar cukru Może prowadzić do: otyłości insulinooporności przewlekłego stanu zapalnego. Te czynniki zwiększają ryzyko wielu nowotworów.
9. Nadmiar soli Bardzo słone produkty mogą zwiększać ryzyko: raka żołądka. Przykłady: chipsy zupy instant przetworzone mięso.
10. Spalone produkty skrobiowe Np.: bardzo przypalone tosty spalone frytki. Podczas smażenia powstaje akrylamid – potencjalny czynnik rakotwórczy. Najważniejszy wniosek z badań.
Największe znaczenie dla ryzyka nowotworów ma cały styl życia, nie pojedyncze produkty. Według World Cancer Research Fund największe korzyści daje: dużo warzyw i owoców, pełne ziarna mało, czerwonego mięsa, unikanie alkoholu, utrzymanie prawidłowej masy ciała.
✅ Ciekawostka z badań: najsilniej chroniąca dieta przed nowotworami to dieta śródziemnomorska.
